Bố mẹ Nhật dạy con kỹ năng sống thế nào?

0 comment

Kỹ năng sống đầu tiên mà người Nhật giáo dục các bé chính là trải nghiệm cùng thiên nhiên để thích ứng với môi trường và học hỏi từ thế giới tự nhiên.

Kỹ năng sống trong tiếng Nhật vừa nói đến đến phạm trù đạo đức tư cách của một các bé người, vừa là những kỹ năng, năng lực cần thiết mà một các bé người cần được giáo dục ngay từ khi còn bé. Ví dụ đó là thói quen sinh hoạt đúng mực, luôn xây dựng cho mình tinh thần tự giác, tự lập, tự chủ trong suy nghĩ và hành động, vừa có tinh thần cầu thị, vừa có kỹ năng tự giải quyết các vấn đề liên quan đến cá nhân, kỹ năng xây dựng mối quan hệ với người khác trong tập thể.

Ở Nhật không có SGK giáo dục riêng về kỹ năng sống, nhưng học sinh Nhật có một môn học Đạo đức ở trường cũng giáo dục những nội dung gần như bao hàm trong đó. Điều quan trọng hơn cả người Nhật quan niệm giáo dục kỹ năng sống cho bé không phải bắt đầu từ khi bé đi học, mà nó cần được giáo dục ngay từ khi bé mới sinh ra, và cha mẹ chính là những người thầy đầu tiên và quan trọng nhất để giáo dục bé những kỹ năng ấy.

khoảng thời gian từ 0 đến 6 tuổi là khoảng thời gian đặt nền móng, nên người Nhật vô cùng coi trọng khoảng thời gian này. Kỹ năng đầu tiên mà người Nhật giáo dục các bé bé chính là:

1. Trải nghiệm cùng thiên nhiên để thích ứng với môi trường và học hỏi từ thế giới tự nhiên

– Có lẽ nhiều người Việt Nam sẽ thắc mắc khi biết rằng ở Nhật bé mới 2 tháng tuổi đã được bế đi dạo để cảm nhận khí thiên nhiên buổi sớm, hay bé tầm 3-4 tháng trở đi mà cha mẹ cứ để bé đầu trần, được mẹ địu dưới cái nóng bức, dưới cái rét mùa đông, dưới cái mưa nhẹ mà chẳng cần mũ.

Chỉ đơn giản vì làm như thế để cho bé tiếp xúc và làm quen với môi trường thiên nhiên ngay từ nhỏ giống như một cách giúp tăng sức đề kháng. Họ không ngại các bé sẽ bị ốm nếu làm như thế, họ hiểu có trải qua môi trường như thế thì các bé bé mới được tôi luyện dần dần mà thích ứng. Và kết quả là họ nuôi dưỡng được những đứa bé khỏe mạnh, rắn rỏi, rất ít ốm và luôn thích hoạt động ngoài thiên nhiên.

người Nhật, kỹ năng sống, trẻ em

– Khi bé lớn dần lên chút nữa là cho bé có nhiều cơ hội tiếp xúc gần gũi với thiên nhiên, quan sát nhiên nhiên để học hỏi. Để giáo dục bé biết trân trọng sự sống họ cho bé tập trồng hoa, trồng cây, nuôi thú hay hường xuyên dẫn đi các vùng ngoại ô để làm quen với động vật. Những dịp cuối tuần hay kỳ nghỉ họ cho bé đi câu cá, nghịch ở sông, bắt ve bắt bướm.

Rất nhiều nơi trên khắp nước Nhật đã tái sinh lại khu cánh đồng cho đom đóm hồi sinh lại (vì trong suốt thời kỳ kinh tế phát triển quá độ đã khiến môi trường bị hủy hoại dẫn đến loài đom đóm bị tận diệt, và đom đóm hồi sinh như một bằng chứng chứng minh môi trường sinh thái phát triển bền vững). Ngày nay cứ dịp tháng 5 đến tháng 7 bé em Nhật sẽ có dịp được thưởng thức màn đom đóm đầu mùa hạ như một trải nghiệm thật tuyệt vời cho tuổi thơ của các em.

– Cho tập luyện các môn thể thao ngoài thiên nhiên dù nắng hay mưa hay tuyết để tôi rèn nghị lực cho bản thân, yêu thích thể thao và nâng cao sức khỏe.

– Gần đây rất nhiều các nhà giáo dục đã vận động trào lưu cho bé trải nghiệm với nông nghiệp thông qua việc tự trồng trọt và thu hoạch nông sản: trồng lúa – gặt lúa, trồng rau – thu hoạch rau mà không dùng phân hóa học. Đây là trải nhiệm tuyệt vời giúp bé cảm nhận được cảm giác hạnh phúc khi thu hoạch được thành quả do sức lao động mình bỏ ra, hiểu được sự vất vả của những người làm nông nghiệp để biết yêu quý thức ăn, coi trọng sức lao động của người khác. Đồng thời thông qua trải nghiệm ấy bé học hỏi được rất nhiều kỹ năng sống cho mình

2. Để bé tự do thể hiện ý chí của mình thay vì áp đặt

giáo dục bé tự lập theo độ tuổi rất được cha mẹ Nhật chú trọng rèn cho các bé. Đầu tiên là thói quen ngủ sớm dậy sớm, thói quen ăn uống tốt. 1 tuổi rưỡi khi bé bắt đầu muốn tự xúc sẽ để bé tập xúc, khi ăn không xem tivi, không đi rong. Cho đến 3 tuổi sẽ tự biết làm những việc liên quan đến vệ sinh cá nhân, thay đồ, biết dọn dẹp đồ mình bày ra.

Cũng từ tầm 3 tuổi sẽ tích cực giáo dục bé giúp việc nhà thích hợp với khả năng. Bởi vì thông qua từng việc nhỏ ấy sẽ nuôi dưỡng cho bé sự tự tin, tinh thần tự chủ và yêu lao động, suy nghĩ tích cực, đồng thời bé sẽ học hỏi cho mình cách giải quyết vấn đề. Chính việc cho bé tự làm việc nhà, tôn trọng mong muốn của bé chính là cơ hội tuyệt vời giáo dục kỹ năng sống tích cực cho bé.

người Nhật, kỹ năng sống, trẻ em

3. Coi trọng việc giáo dục đạo đức trong gia đình, vun đắp kỹ năng giao tiếp với mọi người

Vì đó là năng lực quan trọng giúp bé hòa đồng trong mối quan hệ với mọi người ở trường cũng như ngoài xã hội. Coi trọng giá trị đạo đức đặc biệt là lòng trung thực, tinh thần chịu trách nhiệm, sự nhẫn nại (gaman). Để xây dựng những kỹ năng mềm ấy thì việc cha mẹ thể hiện nó cho bé học tập theo mỗi ngày mới là quan trọng.

Việc quan sát và không can thiệp vào cuộc cãi nhau của các bé khi chơi với bạn bè, để các bé học hỏi kỹ năng ứng xử, giải quyết mâu thuẫn cũng là một kỹ năng sống mà cha mẹ Nhật rất coi trọng. Cha mẹ sẽ không nhìn vào kết quả hành động của các bé để đánh giá, phán đoán mà sẽ nhìn vào mặt sau để đặt câu hỏi vì lí do gì các bé làm như thế, dù các bé có làm sai cũng tiếp nhận các bé trước cho các bé thấy mình là bờ vai tin cậy của các bé trước khi đưa ra lời khuyên bảo các bé.

Ngoài ra thói quen đọc ehon cho bé ngay từ khi 0 tuổi với những câu chuyện gần gũi, các bài học giàu tính nhân văn được lồng ghép khéo léo giúp bé hình thành nhân cách: đó tình yêu gia đình, trung thực, bao dung, biết quan tâm tới mọi người, lễ phép… Đạo đức của các bé bé chính là từ những việc làm của cha mẹ và mọi người xung quanh mà hình thành. Hoặc nó là những ấn tượng khó phai về một câu chuyện cảm động nào đó mà bé được đọc hay chứng kiến.

người Nhật, kỹ năng sống, trẻ em

4. Kiên nhẫn để lắng nghe và trò chuyện cùng các bé khi các bé phản kháng

Đây là một kỹ năng quan trọng nhất mà người Nhật dùng nó để giao tiếp cùng các bé. Không chặn họng khi các bé đang nói, không gạt phăng đi phản đối hay quát mắng khi các bé vừa mới nói ra ý kiến của mình. Thay vào đó hãy học cách kiềm chế bằng cách im lặng trong 6 giây đầu tiên để kìm nén cơn giận, sau đó mở rộng cách nhìn nhận để thừa nhận mong muốn và chủ kiến của các bé trước khi đưa ra ý kiến phản đối hoặc lời khuyên của mình cho các bé.

Với cách giải quyết như thế đã giúp xua tan đi xung đột không đáng có giữa cha mẹ và các bé cái. Những người Nhật học được từ gia đình mình cách ứng xử như này nên ra ngoài xã hội họ cũng đối xử với nhau nhẹ nhàng như vậy, tạo nên nét ứng xử tinh tế của riêng họ.

người Nhật, kỹ năng sống, trẻ em

5. Chơi cùng các bé

Tiếng Nhật có một cụm từ ikumen (chế từ ikemen nghĩa là handsome) để dành tặng cho những ông chồng đảm đang chia sẻ với vợ việc nhà, và chăm sóc các bé cái. Ngày nay hầu như đàn ông Nhật nào cũng giác ngộ điều cơ bản ấy, nên không hiếm cảnh người bố vừa địu, vừa dắt các bé đi học hay đi chơi. Và họ rất chịu khó chơi cùng các bé cái, nhất là những môn cần đến vận động như leo trèo, đẹp xe, chơi bóng. Chơi cùng các bé chính là một cơ hội tuyệt vời để cha mẹ giáo dục các kỹ năng mềm cho các bé.

Nếu như nhiều cha mẹ Việt Nam coi việc giáo dục kỹ năng sống cho các bé là trách nhiệm của nhà trường, thì người Nhật coi nó là vai trò của cha mẹ rồi mới đến nhà trường.

Leave A Comment

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai.